Ga naar de inhoud
Taal: Nederlands
Menu

Wat je moet weten over zoetstoffen

Dr. Carl Bamlet

5 min leestijd

Al een zoetje genomen, zoetje?

Wat je moet weten over zoetstoffen

Veel mensen denken dat zoetstoffen goed zijn, omdat ze veel gezonder en vriendelijker zijn voor je tanden. Je krijgt er minder gaatjes van. De andere reden waarom mensen zoetstoffen gebruiken, is om af te vallen.

Er zijn ook mensen die nee zeggen tegen kunstmatige zoetstoffen, omdat ze denken dat die de weg vrijmaken voor kanker en andere nare ziektes. Oordeel zelf maar.

Wat zijn zoetstoffen eigenlijk?

Toen sacharine rond het begin van de twintigste eeuw op de markt kwam, hadden mensen er hun twijfels over. Het was Teddy Roosevelt die zei: “Wie denkt dat sacharine gevaarlijk is, is een idioot.”

Maar ook presidenten kunnen het mis hebben, en sacharine is nog altijd een van de best onderzochte moleculen die er bestaan.

Na sacharine kwamen er nog twee kunstmatige zoetstoffen op de markt: aspartaam en acesulfaam-K. Ze werden allemaal bedacht en gefinancierd om de plaats van gewone suiker (sucrose) in te nemen.

Sacharine werd ontdekt door Constantine Fahlberg, een onderzoeksassistent scheikunde. Hij werkte aan een nieuw conserveermiddel voor voedsel toen er wat van de stof aan zijn handen bleef zitten, en toen merkte hij dat die ontzettend zoet was.

Hij noemde de stof sacharine, naar het Latijnse woord saccharum, dat suiker betekent. Hij ging terug naar zijn lab om na te gaan wat hij precies gedaan had, zodat hij sacharine in grote hoeveelheden kon maken.

Waar we nu staan

Tegenwoordig doen we kunstmatige zoetstoffen in onze koffie, drinken we ze in light frisdrank en gebruiken miljoenen mensen ze om calorieën te schrappen en hopelijk af te vallen.

Maar steeds weer komt de vraag op: zijn ze schadelijk voor onze gezondheid? Dat is een belangrijke vraag, want de gemiddelde Amerikaan krijgt elk jaar zo'n 24 pond (bijna 11 kilo) aan kunstmatige zoetstoffen binnen!

Behalve in frisdrank, waar ze vaak in zitten, worden suikervervangers in de VS ook aan bijna 6.000 andere producten toegevoegd. Misschien had je het niet eens door, maar deze zoetstoffen zitten ook in babyvoeding, yoghurt en diepvriesmaaltijden.

Er zijn vier grote groepen kunstmatige zoetstoffen die door de FDA zijn goedgekeurd. Dit zijn ze:

  • Aspartaam (onder meer de merken Equal en Nutrasweet)
  • Sucralose (onder meer het merk Splenda)
  • Sacharine (onder meer het merk Sweet'N Low)
  • Acesulfaam-K (onder meer de merken Sunett en Sweet One)

Klopt het dat je er juist van kunt aankomen?

Miljoenen mensen gebruiken kunstmatige zoetstoffen om minder calorieën binnen te krijgen. Maar in werkelijkheid kan precies het tegenovergestelde gebeuren.

Nieuw onderzoek laat zien dat kunstmatige zoetstoffen de smaakreceptoren in je maag en slokdarm kunnen prikkelen die zoet waarnemen. Je alvleesklier verwacht dan dat er energie aankomt en maakt insuline aan, een belangrijk hormoon dat ervoor zorgt dat je lichaam vet opslaat.

Tegelijk worden er stoffen naar het verzadigingscentrum in je hersenen gestuurd. Als je zoetstoffen binnenkrijgt, raken je hersenen in de war over de vraag of je lichaam nu wel of geen calorieën binnenkrijgt.

Uiteindelijk krijg je daardoor nog meer honger en voel je je minder vol, en dat kan ervoor zorgen dat je aankomt.

Sommige mensen zeggen dat kunstmatige zoetstoffen verslavend zijn

Uit onderzoek naar kunstmatige zoetstoffen blijkt dat ze invloed kunnen hebben op dezelfde delen van de hersenen die met verslaving te maken hebben. Sommige mensen kunnen gewoon niet meer zonder kunstmatige zoetstoffen, en dat is een soort verslaving.

Ze zijn ook veel zoeter dan natuurlijke suikers, zoals de suikers in volkoren granen, fruit en magere melk, en daardoor kunnen ze je smaakpapillen als het ware opnieuw afstellen.

Je lichaam kan er dan aan gewend raken, waardoor je er steeds meer van gaat gebruiken, en ook dat is een teken van verslaving.

De theorie dat kunstmatige zoetstoffen je kunnen laten aankomen, gaat zelfs zo ver dat ze ook verslavend gedrag zouden uitlokken.

Dat komt doordat de zoetreceptoren in je slokdarm en maag als het ware 'voor de gek worden gehouden' door de suikervervanger zonder calorieën. Daardoor krijg je trek in meer eten en ben je vatbaarder voor verslavende eetgewoontes, zoals eetbuien of te veel eten.

En sommigen zeggen dat je er vaker van naar de wc moet

Er wordt gemeld dat je door kunstmatige zoetstoffen vaker naar de wc moet, omdat ze de spieren van je blaas overactief zouden kunnen maken, zodat je vaker moet plassen.

Eén zakje kan al genoeg zijn om vaker te moeten plassen dan normaal. Dat put je blaas uit en vergroot de kans op urineweginfecties en aandrangincontinentie.

Andere berichten brengen sommige suikervervangers in verband met flinke spijsverteringsproblemen, zoals een opgeblazen gevoel, diarree, krampen en winderigheid. Het gaat dan om suikeralcoholen: suikervervangers met minder calorieën, zoals sorbitol en maltitol, die in suikervrije kauwgom, snoep en gebak zitten.

Omdat je door kunstmatige zoetstoffen trek kunt krijgen in meer eten, is het heel goed mogelijk dat je ook aankomt, en daardoor neemt je kans op diabetes nog verder toe.

Naast diabetes zouden deze kunstmatige zoetstoffen wel eens kunnen bijdragen aan een landelijke epidemie van het metabool syndroom. Daaronder vallen insulineresistentie (die tot diabetes leidt), te veel buikvet en een hoge bloeddruk.

Of je nu diabetes hebt of niet, beperk jezelf tot hooguit 2 porties kunstmatige zoetstoffen per dag.

Sommigen zeggen dat je er kanker van kunt krijgen

Toen kunstmatige zoetstoffen zoals sacharine net op de markt kwamen, waren er een paar dierproeven waarin de dieren vaker kanker kregen.

Maar de FDA heeft dit onderzocht en er is geen bewijs dat mensen kanker krijgen van een gematigd gebruik van zoetstoffen. Toch laat een rapport van het American Institute for Cancer Research (AICR) en het World Cancer Research Fund (WCRF) zien dat het bewijs dat te veel lichaamsvet je kans op kanker vergroot, nu sterker is dan ooit.

Kies voor natuurlijk zoet

Probeer in plaats van kunstmatige zoetstoffen eens een van deze natuurlijke alternatieven. Ze zijn veel beter voor je gezondheid en je kunt erop vertrouwen:

  • Honing: Honing is iets heel anders dan gewone suiker. Het is een complex voedingsmiddel en helemaal natuurlijk. Eén theelepel bevat al 25 andere stoffen, waaronder eiwitten, aminozuren en sporenmineralen.
  • Rauwe boekweithoning: Dit is ook honing, maar dan een donkere soort die veel minder bewerkt en geraffineerd is dan gewone lichte honing. Rauwe boekweithoning is niet gezeefd of verhit, dus er zitten nog veel voedingsstoffen en antioxidanten in die ziektes helpen bestrijden. Probeer zo'n eetlepel per dag.
  • Agave: Agavesiroop is een gedistilleerde zoetstof uit de blauwe agave, een cactusachtige plant, en heeft een lage glykemische index. In natuurlijke vorm hebben extracten van de agaveplant een sterke ontstekingsremmende en antioxiderende werking.
  • Stevia: Dit is een zoetstof zonder calorieën die van een plant komt en helemaal natuurlijk is. Let wel op, want er zijn heel veel steviaproducten te koop met extra toevoegingen: sommige bedrijven mengen het met andere zoetstoffen.

Respecteer je lichaam en verheug je erop dat je je schoon en gezond voelt. Je lichaam verdient beter dan zoetigheid uit een laboratorium
(Damon Gameau)

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde artikelen

Want ‘perfect’ is voor de meeste mensen gewoon niet haalbaar

Vul je e-mailadres in en bouw een leefstijl op waarvan je weet dat je hem op de lange termijn volhoudt. Een goed begin is het halve werk.