Ga naar de inhoud
Taal: Nederlands
Menu

De genvarianten die verband houden met glutengevoeligheid

Dr. Carl Bamlet

5 min leestijd

Het leven begint pas echt als je glutenvrij eet: de genvarianten die verband houden met glutengevoeligheid

Een opgeblazen gevoel is een van de belangrijkste klachten van mensen die gevoelig zijn voor gluten. Glutenintolerantie is een auto-immuunreactie van het lichaam in de dunne darm, en die is heel waarschijnlijk als je coeliakie hebt.

Als je glutenintolerant bent, wijzen onderzoeken erop dat je waarschijnlijk de genen hebt die een rol spelen bij het ontstaan van glutenintolerantie. De enige behandeling waarvan bekend is dat die echt werkt, is je leven lang glutenvrij eten.

Nog geen sluitend bewijs dat glutengevoeligheid met genen samenhangt
  • Binnen het onderzoeksprogramma voor voeding, voedsel en gezondheid van de Academy of Finland (ELVIRA) is een onderzoek gedaan dat nieuwe kennis opleverde over hoe erfelijk glutenintolerantie is.

    De onderzoekers vonden genen die een grotere kans geven op glutenintolerantie.

    Uit het onderzoek bleek dat de genen in kwestie nauw samenhangen met het immuunsysteem en met ontstekingen, en niet zozeer met het afbreken van gluten in het spijsverteringskanaal.

  • Een deel van de gevonden genen had te maken met de afweer van het immuunsysteem tegen virussen. Dat zou erop kunnen wijzen dat virusinfecties op de een of andere manier meespelen bij het ontstaan van glutenintolerantie.
  • Verder ontdekten de onderzoekers dat de genen die mensen vatbaar maken voor glutenintolerantie heel veel voorkomen.

    Daardoor verklaren ze maar een klein deel van het feit dat glutenintolerantie erfelijk is.

  • Toch is de kennis dat er genen achter glutenintolerantie zitten op zich waardevol, omdat onderzoekers zo beter kunnen uitzoeken waarom mensen eigenlijk glutenintolerant worden.

    Dat maakt het op zijn beurt mogelijk om nieuwe behandelingen en manieren om het te voorkomen te ontwikkelen.

    Dat is heel belangrijk, want glutenintolerantie geeft vrij weinig klachten, terwijl het wel degelijk ernstige complicaties kan geven als het niet wordt behandeld.

  • De onderzoekers hebben de risicogenen opgespoord met behulp van gegevens over complete families en andere patiënten.

    Het materiaal uit dit onderzoek maakt deel uit van grote studies onder duizenden mensen met glutenintolerantie.

  • Het onderzoek naar erfelijke aandoeningen is de afgelopen jaren flink vooruitgegaan. Genetici hebben nauwkeurig onderzocht welke risicofactoren in de genen mensen vatbaar maken voor glutenintolerantie.

    Onderzoekers weten dat het belangrijk is om te ontdekken hoe deze risicofactoren de werking van genen beïnvloeden en welke rol ze spelen bij het ontstaan van glutenintolerantie.

  • Gluten, dat van nature voorkomt in producten als rogge, tarwe en gerst, beschadigt het slijmvlies van de darmen, en dat geeft onder meer problemen met de opname van voedingsstoffen.

    Het ziet ernaar uit dat de meeste mensen met deze klachten de genen hebben die zo’n belangrijke rol spelen bij het ontstaan van glutenintolerantie.

  • Mensen met coeliakie, de best begrepen van de 5 verschillende soorten glutenallergie, hebben bijna altijd een van twee heel specifieke genen.

    Artsen gebruiken zelfs standaard een gentest om uit te sluiten of je coeliakie hebt. Heb je het gen niet dat nodig is om coeliakie te krijgen, dan vertellen ze je dat je de aandoening niet hebt. Coeliakiegenen komen voor bij ongeveer 35-40% van de totale bevolking.

    Dat je de genen hebt, betekent nog niet dat je ook coeliakie krijgt. Het betekent alleen dat je er genetisch gezien aanleg voor hebt.

  • Omdat iedereen bij de geboorte twee genen van zijn moeder en vader meekrijgt, kan iemand een van de vele verschillende combinaties van genen hebben.

    Sommige genen maken je vatbaar voor coeliakie, terwijl andere genen je vatbaar kunnen maken voor glutengevoeligheid.

Wat glutengevoeligheid betreft: in 2011 onderzocht de University of Maryland de genen van mensen bij wie glutengevoeligheid was vastgesteld, en vergeleek die met mensen bij wie coeliakie was vastgesteld.

De onderzoekers ontdekten dat maar 56% van de mensen met de diagnose glutengevoeligheid de genen DQ2 of DQ8 had.

Dat wees erop dat die genen een veel kleinere rol spelen bij het ontstaan van glutengevoeligheid dan bij het ontstaan van coeliakie.

Maar de genen kwamen wel vaker voor bij mensen met glutengevoeligheid dan bij de rest van de bevolking. Men kwam tot de conclusie dat ze misschien wel een rol spelen bij glutengevoeligheid, alleen is nog niet duidelijk welke.

Veel onderzoekers en artsen willen deze resultaten wel eerst nog eens herhaald zien, voordat ze erkennen dat glutengevoeligheid bestaat.

Met deze klachten ben je misschien glutenintolerant:

1. Diarree en verstopping
Mensen die zeggen dat ze glutenintolerant zijn, hebben naar eigen zeggen regelmatig last van verstopping en diarree.

2. Een opgeblazen gevoel
Een opgeblazen gevoel is een van de meest voorkomende klachten bij glutenintolerantie.

3. Buikpijn
Mensen die zeggen dat ze glutenintolerant zijn, hebben vaak buikpijn zonder duidelijke reden.

4. Vermoeidheid
Vermoeidheid is nog zo’n klacht die mensen moeilijk kunnen plaatsen, omdat moeheid veel verschillende oorzaken kan hebben.

5. Misselijkheid
Mensen met glutenintolerantie kunnen ook misselijk worden, soms vooral na een maaltijd met gluten.

6. Hoofdpijn
Regelmatig hoofdpijn hebben is nog een klacht waar mensen met glutengevoeligheid last van lijken te hebben.

7. Andere klachten

Andere klachten kunnen zijn:

  • Spier- en gewrichtspijn
  • Angst en depressie
  • Verwardheid
  • Hevige buikpijn
  • Bloedarmoede

Het is belangrijk om je te laten onderzoeken, voor het geval je coeliakie of een tarweallergie hebt.

De arts neemt bloed af om te kijken of je antistoffen hebt die kunnen wijzen op coeliakie of een tarweallergie. Helaas bestaat er geen test voor glutenintolerantie. De meeste mensen proberen goed op hun voeding te letten en minder of helemaal geen gluten meer te eten.

Denk je dat je glutenintolerant bent, probeer dan alle voedingsmiddelen met gluten te vermijden. Dat zijn alle producten waarin het volgende zit:

  • Tarwe en alles wat daarvan gemaakt is, zoals spelt
  • Gerst, ook mout
  • Biergist, die meestal uit bier wordt gewonnen
  • Rogge

Door dit weg te laten, vallen er heel veel soorten eten en drinken af. Hier is een lijst met veelvoorkomend eten en drinken waar gluten in zit:

  • Pasta
  • Brood en gebak
  • Noedels
  • Crackers
  • Ontbijtgranen
  • Pannenkoeken, flensjes en wafels
  • Koekjes
  • Veel sauzen en jus
  • Bier
  • Moutdranken

De problemen rond glutenintolerantie worden groter door dieettrends die beweren dat gluten slecht zijn voor je gezondheid. Er is nauwelijks onderzoek waaruit blijkt dat je gezondheid erop vooruitgaat als je gluten uit je voeding schrapt, als je geen tarweallergie of coeliakie hebt.

En zelfs voor mensen die wel glutenintolerant zijn, is het nog steeds niet duidelijk of een glutenvrij dieet ze iets oplevert.

Conclusie

Denk je dat je glutenintolerant bent, ga dan naar een arts voordat je zelf iets aan je voeding verandert. Ook als je denkt dat je coeliakie hebt, maar je je beter voelt als je geen gluten meer eet, moet je voorzichtig zijn met het veranderen van je voeding.

Het is belangrijk om goed op te letten, zodat je geen gezondheidsproblemen krijgt, zoals vitaminetekorten.

Treur niet om het eten dat je niet mag hebben, maar denk liever aan al het lekkere en gezonde eten dat je wel kunt eten!

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde artikelen

Want ‘perfect’ is voor de meeste mensen gewoon niet haalbaar

Vul je e-mailadres in en bouw een leefstijl op waarvan je weet dat je hem op de lange termijn volhoudt. Een goed begin is het halve werk.